Indian Chief 1946 van Jan Glas: historische schoonheid

Hoe komt iemand toch aan zo’n prachtige Indian Chief? Het verhaal van Jan Glas lijkt op sommige punten op dat over zijn andere Indian, de chopper die we in Bigtwin #423 mochten bewonderen; Het is een weer een verhaal van handigheid, perfectie en geduld. Héél veel geduld…

Het begon met een bezoekje aan vrienden in Zweden. “Ik was met een vriend van mij, Frans van onze club PB Leeuwarden, in Zweden bij de Road Riders. Ze zaten daar te praten met nog een andere jongen die een oude motor zocht”, vertelt Jan. “Ja, zegt Frans, ik heb nog een oude Chief staan, daar wil ik dit bedrag voor hebben en voor dat bedrag breng ik ‘m ook bij je. Toen werd het even stil en je zag die jongen denken… Ik bel je op, zei hij. Maar drie weken later nog geen belletje… Dus ik vroeg een week later nog eens aan Frans, ‘al wat gehoord?’ Nee, zei hij. Nou, zei ik, dat wordt dan ook niks meer. Ik bied je duizend minder, maar dan hoef je ook niet zo ver te rijden! Eerst zei Frans, ‘dat kan je vergeten’. Maar uiteindelijk heb ik ‘m toch gekregen!”

1 van 10

DOCUMENTATIE

De motor bleek al vlakbij Jan te zijn en had ruim dertig jaar bij Frans in het hok gestaan. Het bleek dat Frans samen met Cor Taal, die vroeger een motorzaak had, in 1990 naar Amerika was geweest. Ze hadden daar toen heel veel motoren gekocht, waaronder deze Indian. Die is toen bij Frans in het hok terechtgekomen en er nooit meer uit gekomen. Frans heeft er zelfs nooit naar gekeken. De motor zat helemaal vol met blinkende tierelantijntjes. Alles aan de Indian was verchroomd en overal zaten diamantjes op. “Wat een bling-bling”, zucht Jan. Bij thuiskomst werd het motorblok gecontroleerd. Tot groot geluk bleek; het zat niet eens echt vast! Jan pakt een dikke map vol documentatie en foto’s erbij. “Ik heb speciaal voor de RDW dit boek met documentatie gemaakt, zowel wat herkomst betreft en ook over alles wat er aan de motor gedaan is.” Het blok werd uiteraard helemaal gedemonteerd. Jan ging elk onderdeel nakijken, reviseren en waar nodig verbeteren. Zo werden de verbrandingskamers verbeterd, kwamen er nieuwe bussen in de cilinders, monteerde hij nieuwe kleppen en zo kunnen we nog wel even doorgaan. Het blok werd weer als nieuw, zelfs beter! “Ik heb nog een oude pomp er op. Mike ‘Kiwi’ zei me: ‘die moet je er af halen en zover mogelijk weggooien, zo slecht zijn die.’ Maar ik heb die ouwe er nog op en hij doet ’t prima!”

VOLHARDING EN GEDULD

Ook optisch werd alles behandeld, met veel polijstwerk en reparaties. Veel koelvinnen waren er af en die heeft Jan er zelf weer opgelast. Stukje bij beetje en steeds weer op maat afgeslepen, een heidens karwei. De uitlaten waren in elkaar geprutst met een stuk koperen pijp ertussen. Nu zit er weer een oude, maar opnieuw verchroomde pijp op. De originele versnellingsbak, een 3-bak, werd helemaal van binnen en van buiten vernieuwd. Toen Jan er net mee klaar was, kon hij een vierbak kopen. Na een grondige opknapbeurt werd die er ingezet. Er zit nu ook een iets langere kickstarter op om het starten wat makkelijker te maken. Ook om die reden zit de originele carburateur er nog niet op. Voorlopig doet een Dell’Orto dienst voor het makkelijker starten en inrijden. Elk onderdeeltje van de Indian werd gestraald en technische problemen werden opgelost. Er zaten wat lekjes in de benzinetank, die gestraald en dichtgelast en helemaal weer opgeknapt werd. Vijf jaar werk ging in de Indian zitten met volharding, eindeloos geduld, een enorm grote dosis ‘handigheid’. Door alles tot in den treure uit te zoeken in boeken en op het internet en door bij veel bedrijven en professionals van over de hele wereld te rade te gaan, vorderde Jans project stukje bij beetje.

PERFECTIE

Jan praat er luchtig over; “Op de Bigtwin Bikeshow heb ik heel veel doppen en ander gereedschap gekocht. Dat heb ik allemaal aangepast, verlengd en ingekort, zodat ik makkelijker kon sleutelen. Alles is gereviseerd, verbeterd en gerestaureerd.” Iedereen die Jan ook maar een klein beetje kent, weet dat Jan altijd met alles voor de 100% perfectie gaat en als dat niet lukt met iets, begint hij gewoon doodleuk weer overnieuw. Hij vervolgt; “Zoals de voorvork, die was helemaal verchroomd. Die heb ik eerst laten ontchromen en weer zwart gemaakt. Heel veel chroomwerk op de Indian is eerst helemaal ontchroomd, geslepen en gepolijst en daarna op de juiste manier verchroomd. Dus met eerst een laag koper, dan nikkel en dan chroom. Ik wilde dat per se zo hebben. Volgende probleem, schokbrekers, hoe haal je die eruit, daar is een speciale trekker voor. Een jongen van de club maakte eentje zelf voor me en toen kon ik dat zelf doen. Ik heb nieuwe bussen in de schokbrekers gemaakt en alles is tot in het kleinste detail gepolijst en opnieuw verchroomd.”

VOORVORK

Het frame is door Jan met twee-componenten verf met de hand geschilderd. “Ik ben wel een miereneuker”, merkt Jan terloops met een dosis zelfkennis en humor op. “Ik was twee volle dagen bezig alleen al met het frame schuren. Geen krasje mocht zichtbaar zijn. Ik wilde beslist geen poedercoating, want dat is bij de kenners uit den boze. Na het stralen heb ik het frame in de primer gezet. Meteen nadat het straalwerk klaar was, zodat er geen vocht in het staal zou komen. Er zitten vier nieuwe bussen in de vork, gedeeltelijk conisch. Eerst de ene en dan de andere vastzetten, dan de onderste en nog eentje. Dat zijn dus vier assen die je vast moet zetten!”, aldus Jan. “Een vroege ’46-er girder voorvork heeft andere ‘Shackle Links’, namelijk 4 inch lang. De latere types zijn 4 3/8inch. Ik heb bij Huisman in Apeldoorn andere gehaald, want met de originele links staat de vork teveel onderuit. Goed voor zijspangebruik, maar met sologebruik  is het niet fijn.” Jan wijst naar de wielen; “Alleen het polijsten van de velgen kostte mij al vijf dagen. Ik heb bij de Action meer dan 20 kleine polijstschijfjes gekocht. Ik had ook nog van Nico, de verchromer, een stel gekregen. Maar goed, de wielen zijn weer als nieuw met nieuwe spaken, lagers, bussen etc.”

KLOKKENMAKER

De bovenkant van de tank is een lust voor het oog, maar ook dat was enorm veel werk. De oude teller is helemaal gereviseerd. “Dat deed ik ook zelf, ik haalde ‘m uit elkaar, wipte de frontplaat er af, heb de binnenkant schoongemaakt, nieuwe veertjes gemonteerd etc.” Jan had zelf een missend asje gemaakt van een lasdraadje, maar dat werkte niet. “Ik ben naar de klokkenmaker gereden, die zit hier in de buurt, hij had heel veel asjes, vond een passende, monteerde ‘m en hij sloeg erop. Ik had er pijn in m’n hoofd van, zó hard sloeg ie er op! Maar ‘t kwam goed, ik snap ‘t wel, ze trompen ‘m op en dan zit ie gelijk als een huis! De teller en het contactslot waren dus twee ‘precisieklusjes’”, lacht Jan, de snelheidsmeter en kilometerteller en het contactslot bestaan uit een wormwieltje hier, palletje daar, hele kleine busjes, een messing plaatje met v-tje erin, tandwieltjes enzovoorts, enzovoorts. En wat blijkt nou, het contactslot, daar zitten acht kogeltjes hier en daar, dat paste allemaal niet. Ze bleken verschillende diameters te hebben!”

Vijf unieke Indians uit de collectie van Hans Devos: iconische motorfiets historie

ZADEL

Uiteraard is het zadel ook een stukje huisvlijt. Nadat de bodemplaat weer netjes gemaakt was, heeft Jan het zadel zelf genaaid. “Ik gebruikte daarvoor het leer van de oude bank uit 1964 van mijn ouders. Het stuk op de achterkant van de bank bleek precies goed te zijn van formaat, want ik wilde beslist dat het, net als origineel, uit één lap leer werd gemaakt. Een moeilijke klus, want de omslag is niet zoals bij andere merken gewoon uit twee delen op elkaar genaaid, maar dus uit een deel met rondom de dubbele omslag. Toen de lap leer klaarlag, werd eerst met een stempel het Indian-logo erin geslagen. Het leer moest ik eerst koken, dan om de zadelplaat heen trekken en vervolgens met een leren veter stikken en plakken.” Het zadel vroeg ruim negen uur naaiwerk. Jan gebruikte heel slim een klein radeerwieltje, haal er een tandwieltje af om zo de afstand te bepalen voor de gaatjes voor de leren veter. “Soms heeft zo’n zadel twee inch dikke vulling, van het merk Firestone, wat er ook echt op staat, dat werd heel vaak gebruikt voor de politiemotoren. Normaal is de vulling van paardenhaar. Ik heb het nu zelf bekleed en met originele klinknagels vastgezet.” De spatborden werden minutieus gerestaureerd. “Alles is heel vaak in- en uit elkaar geweest. Alles steeds weer passen en meten en aanpassen. Het is enorm veel werk geweest om de spatborden netjes en heel precies in het midden te krijgen!”

PRECISIE-VAKLUI

De spuiter, die beloofd had om het op korte termijn te doen, liet verstek gaan. “Ik heb drie-en-een-halve maand gewacht. Het schoot maar niet op, dus ik heb het spul maar weer opgehaald en gebeld naar een bedrijf in Borculo, Beerten Motordesign. Die hebben het perfect en binnen de afgesproken termijn gedaan. Ik had ze gevraagd mij te bellen als ze de kleuren erop hadden gezet, want ik wilde er graag bij zijn als de biezen gezet zouden worden. Want heel belangrijk, zei ik tegen ze, er mocht geen zakkertje in zitten!” Dus na een paar weken reed Jan weer naar Borculo, om de strippen en logo’s te plakken en de biezen af te werken. Jan had zich geen zorgen hoeven te maken, want de mannen bij Beerten bleken precies zulke precisie-vaklui te zijn zoals hijzelf is! “Maar, origineel is het zijvlak helemaal wit, dat vond ik niet mooi, dus heb ik dat plaatwerk weer teruggebracht en het gedeelte rood laten spuiten wat rond de kickstarter zit. Ik ben echt dik tevreden, Beerten stuurde steeds foto’s terwijl ze bezig waren, alles werd steeds doorgepraat. Zij werken ook heel precies, net als ik!” Jan had inmiddels oude lampen besteld in de USA, bij een autobedrijf. Er staat op: ‘Unity Mfg.’ “Maar dat waren alleen de lampen, nu moest ik er zelf nog steuntjes voor maken. Ik had ze bij een andere Indian opgemeten en foto’s gemaakt. Dus ik heb er met behulp van malletjes nieuwe steuntjes ervoor gemaakt en de voetjes zelf nagemaakt.

BELONING

De motor moest nog gekeurd worden, maar bij de RDW zag men meteen dat de Indian met liefde en vakmanschap opgebouwd is en de Chief werd dan ook vlot goedgekeurd. De Indian start en loopt als een zonnetje. Door het mooie Friese landschap rijden, met de rake klappen die uit het dikke blok komen, is een welverdiende beloning voor zowel de motor als voor Jan zelf. Een rijdend stukje geschiedenis, gerestaureerd zoals het hoort, met veel liefde en precisie!

Fotografie: Onno “Berserk” Wieringa

TECHNISCHE GEGEVENS INDIAN CHIEF (1946)

Algemeen

Motorblok

Rijwielgedeelte

Diversen

Spuitwerk

1 van 4