Big Fin: Pers paarse Panhead project

Enkele jaren geleden was de inmiddels 31-jarige Per Ström uit Sävsjö, Zweden, het zat om vintage bromfietsen te restaureren. Zijn eerste poging tot iets anders was een Triumph chopper. De tweede is deze Panhead uit 1959; de ‘Big Fin’, die dit jaar werd uitgeroepen tot ‘Best Chopper’ op de Swedish Moon Bike Show!

Per Ström is 31 jaar oud, vader, autoliefhebber, elektricien en nu ook een gerespecteerd motorbouwer. Geboren en getogen in een gemeenschap met een passie voor motoren, zou je denken dat het custombouwen van motoren hem met de paplepel is ingegoten. Maar dat ligt toch net even anders…

MÉÉR

Per begon zijn passie voor customizen met oude Amerikaanse auto’s en vintage bromfietsen. Hij was op een gegeven moment echter de ‘regels’ binnen de bromfietsrestauratie-scene zat en besloot dat het met motoren leuker moest zijn. Zonder motorrijbewijs begon hij met een Bonneville uit ’69, wat een coole kleine chopper werd die zelfs prijzen won. Nog maar net klaar met de Triumph, heeft Per zijn rijbewijs gehaald en er veel mee gereden. Als vanzelf begonnen de ideeën voor iets nog coolers, geavanceerders, met meer cilinderinhoud, eigenlijk gewoon méér van alles, door zijn hoofd te spoken.

Early Shovelhead: Wout voert eigenhandig een revisie en een metamorfose uit…

PAN-SHOVEL

Per vond een geschikt motorblok. Een Pan-Shovel uit 1959 met een geldig kenteken en dat was het begin van zijn nieuwe project. Zoals de meesten van ons weten, heeft een Pan uit 1959 een verend frame, dus bouwde Per meteen een mal om er een stijf frame van te maken. De meeste ideeën die hij voor zijn nieuwe motor had, moest hij al doende uitproberen en dat gold ook voor de frameaanpassingen. Hij zocht op internet naar kennis en inspiratie en besloot dat gegoten achterwielophangingen de beste oplossing zouden zijn: Authentiek en een gave afwerking. De motor, waarvan Per dacht dat het een originele 1200 cc was, kreeg nieuwe cilinders en NOS Std-cilinderkoppen. Toen hij de eerste cilinder monteerde en de zuiger er bovenuit kwam, begreep Per dat hij een stroker in handen had. Omdat hij alle Shovel-onderdelen, inclusief de stroker-zuigers, al had verkocht, moest hij nieuwe zuigers zien te vinden. Hij vond er een paar op een Zweedse veilingsite. Maar die hadden een diameter van 0.40 inch, dus moesten de cilinders worden uitgeboord. Per had geen idee hoeveel cc zijn motor werkelijk was, maar met wat basisberekeningen kwam hij uit op ongeveer 1380 cc. Toen de motor klaar was, heeft Per hem gestraald met soda, waardoor de motor een nieuw, fris oppervlak kreeg.

1 van 7

SPRINGER

Nadat het frame was aangepast en alle lasnaden gepolijst, was de volgende stap het vinden van een versnellingsbak. Rachet bakken zijn zeldzaam en duur, dus Per kocht een versnellingsbak van een Shovel en met wat aanpassingen vond die bak zijn plek op de motor. De volgende stap was natuurlijk de voor- en achtervering. Met een smalle voorvork en ‘springer’ bovenaan zijn verlanglijstje, begon Per zijn eigen voorvork te fabriceren. Met massieve buizen in twee verschillende maten en kant-en-klare veren kwam hij uit op een voorvork van maximaal twee inch breed en slechts een paar centimeter langer dan het origineel. Een spoolnaaf zonder rem in een aluminium velg maakte de smalle voorkant compleet. Twee stadslichten van een oude Amerikaanse auto vormden de perfecte koplampen.

KOELVINNEN

De olietank maakte hij zelf van dunne metalen platen, terwijl de benzinetank kant-en-klaar gekocht werd. Lage tunnel en smal, in Sportster-stijl. Naast het maken van alle bevestigingspunten, alle bedieningselementen en het stuur met interne gaskabel, stak Per enorm veel tijd in het maken van de koelvinnen op zowel de benzine- als de olietank. Metalen staven van 6 mm werden op beide tanks gelast en vervolgens gepolijst tot een perfect resultaat. Deze motor doet sterk denken aan Rezi Choppers, een zeer ervaren motorbouwer uit Finland die al diverse motoren met zulke koelvinnen heeft gemaakt. Volgens velen die het zelf maken van koelvinnen hebben geprobeerd, is het een van de moeilijkste dingen om perfect te krijgen. Maar Per is er in één keer in geslaagd. Koppig en vakbekwaam, niet bang om te leren of dingen helemaal opnieuw te doen, was voor Per de volgende uitdaging het luchtfilter en de kickstarter. Hij had wat ideeën en met vinnen en gezien het thema van de motor kon dit ook eigenlijk niet anders. Niets te vinden op internet, dus besloot Per zijn eigen mallen te maken. En ja, ook dit was de eerste keer. Na wat YouTube-video’s te hebben bekeken en ideeën te hebben opgedaan over wat nodig was, ging hij aan de slag. Het resultaat spreekt voor zich.

BEST CHOPPER

Toen de motor klaar was om gespoten te worden, was Per ervan overtuigd dat hij hierbij wel wat hulp bij kon gebruiken. De jonge Zweed Chrille Nylund is in zijn thuisland de afgelopen jaren uitgegroeid tot de spuiter voor de nieuwe generatie custombouwer. Hij kreeg eigenlijk maar één verzoek: De fiets moest paars zijn. Chrille ging er helemaal voor, met parelmoer, bladgoud, subtiele sierstrepen en talloze lagen blanke lak. Dat alles om de absoluut verbluffende, gladde en glanzende afwerking te bereiken die de fiets nu heeft. Met zo’n 1400 uur aan werk in deze chopper was Per Ström net op tijd klaar voor de Zweedse Moon Bike Show begin Maart dit jaar. Alle tijd, energie vakmanschap en aandacht voor detail bleef daar niet onopgemerkt: De Big Fin werd op de show uitgeroepen tot ‘Best Chopper’! Geen kleinigheid, want er staan fenomenaal mooie choppers op deze show. En dat ook slechts een jaar nadat hij eraan begonnen was. Per moet nog een paar kleine aanpassingen doen, zoals de olieslangen onder het frame. “Ja, dat moet ik echt nog verbeteren, maar ik heb nog niet besloten hoe ik dat ga aanpakken. Ik kom er wel achter”, zegt hij. En we zijn er zeker van dat dat ook zo zal zijn, want Per Ström is niet iemand van opgeven. Deze Panhead is pas nummer nummer twee in zijn carrière als motorbouwer en het is een absoluut indrukwekkende custombike!

En nu…? De vraag is van ‘wanneer’ en niet ‘of’, er nog een volgend project van start gaat. En ja, er stond ten tijde van deze reportage al een ‘nieuwe’ oude motor op zijn werkbank…

Tekst en fotografie: Mia

SPECIFICATIES BIG FIN

Motorblok

Rijwielgedeelte

Diversen

Spuitwerk