Vroeger was het leven een stuk simpeler. Alle voertuigen lekten olie en daaraan kon je zien dat er nog olie in het motorblok aanwezig was. Als de lekkage extreem was en iemand er iets van zei, had je daar allerlei kreten voor die het vergoelijkten. Algemeen bekend waren de opmerkingen; ‘olie komt uit de grond, dus je kunt het er gewoon weer opnieuw instoppen’ en ‘hij lekt niet, hij markeert alleen zijn plek’.
Tegenwoordig ben je plotseling ‘een milieucrimineel’ en draai je op voor de kosten om de stoep te ontdoen van de door jou gemorste olie. Tijden veranderen…
Er zijn in de loop der tijden verschillende oplossingen op de markt gekomen om de lekkage door het leeglopen van de olietank naar het carter te voorkomen. De bekendste is eenvoudig een kraantje in je olieleiding zetten. Functioneel en simpel! Als de motor wat langer stilstaat, zet je gewoon de benzinekraan en de oliekraan dicht en dan kan er geen lekkage optreden.
Een koelere WL: van gietijzeren naar aluminium cilinderkoppen
KOGEL EN VEERTJE
Harley-Davidson was één van de weinige merken zonder oliekraan. Veel andere merken met de olietank hoger geplaatst dan het motorblok hadden wel een kraan. Is ook eigenlijk best logisch. Als de olietank hoog zit en het motorblok met oliepomp lager, zal door het gewicht van de olie deze naar beneden willen zakken in het motorblok. Dit is niet de bedoeling en moet natuurlijk voorkomen worden. Logisch zou zijn als je in de benzineaanvoer een kraantje zet, er ook één te plaatsen in de olieaanvoer. H-D heeft dit echter niet gedaan en bij alle modellen voor een kogel met een veertje gekozen in de aanvoer oliepomp, om het leeglopen van de olietank te voorkomen. Bij deze constructie mag het veertje niet te sterk zijn, omdat het dan de olieaanvoer beperkt en dat willen we niet. Is het veertje echter te slap, dan sluit de kogel niet goed af en lekt er olie in het motorblok. Daarnaast zorgt een stalen (lager)kogel op een gietijzeren- of aluminium rand zeker niet voor een optimale afdichting. Gedurende enige tijd werd de meeste olie wel in de hoger gemonteerde olietank gehouden, maar als de motor langer stilstaat kun je niet voorkomen dat er flink wat olie in het carter loopt door lekkage. Het zijn allemaal kleine beetjes olie die langs de kogel lekken, maar na langere tijd zijn al die kleine beetjes bij elkaar toch een hele plas. Bij het starten zal deze olie via de carterontluchting op de straat gegooid worden en dat willen we niet meer.
VANAF 1937…
Tegenwoordig hebben we de beschikking over een grotere keus aan materialen dan in de tijd toen bij H-D de oliepomp ontworpen werd. Het gevolg is dat een bedrijf een kitje op de markt brengt dat verder doorontwikkeld is en helpt om de lekkage te voorkomen. Deze kit is o.a. leverbaar via de dealers van de firma Zodiac. De kit bestaat uit een stukje gereedschap waarin een magneetje zit om de oude kogel te verwijderen, een nieuwe veer, een adapter om de kogel op de veer te centreren en een nieuwe kogel van een zachter materiaal dan de originele stalen kogel. De montage is simpel. Je draait gewoon de betreffende dop uit de oliepomp en verwijdert de veer. Nu stop je het plastic stukje gereedschap in het gat en met de magneet kun je nu eenvoudig de oude kogel uit het gat vissen. De oude kogel en de veer vervangen we nu door de onderdelen van de kit. Origineel had H-D ook al zitten tobben met lekkage van de pompen. Vanaf 1937 hadden alle modellen pompen dezelfde veer (H-D nummer 26363-36). Omdat er veel klachten waren over olie lekken, bracht H-D in 1956 een verbeterde veer uit met onderdeelnummer 26363-56. Deze kon ook als upgrade in de oudere modellen pompen vanaf 1937 gemonteerd worden. In 1981 kwam er voor de oliepompen van 1981 t/m 1999 weer een verbeterde veer uit met onderdeelnummer 26262-80. Hierbij werd niet vermeld of het een upgrade was en of hij ook in de oudere modellen van voor 1981 gemonteerd kan worden.
VITON FKM
Bij de nieuwe kitjes zijn de veren voor de diverse pompen verschillend in lengte en vorm. Ook zit aan de onderzijde van de veer een aluminium adapter om de kogel netjes te centreren ten opzichte van de veer. De kogel zelf is ook onder handen genomen en bestaat niet meer uit een stalen lagerkogel van 3/8 inch. Men past bij de kitjes een kunststof kogel toe de gefabriceerd is uit Viton FKM met een hardheid van 70+ Shore. Viton is een hoogwaardig fluorrubber product, bekend om zijn uitzonderlijke bestendigheid tegen hitte en chemische stoffen. Het is met zijn hardheid ideaal voor veeleisende afdichtingen en hoge temperaturen tot 200 graden Celsius. Met deze wat meer elastische kogel is de afdichting natuurlijk veel beter dan met de harde stalen kogel.
MONTAGE
De montage is kinderlijk eenvoudig. Aan de bovenzijde van de pomp zie je twee schroefdoppen. De dop die het dichtst bij het carter zit is bolvormig. De buitenste dop heeft een vlakke bovenzijde. Je draait de vlakke dop los die aan de buitenzijde op de oliepomp zit. Als de dop eraf is, kun je het veertje pakken en uit de pomp halen. Met de bij de kit geleverde magneet vis je nu de kogel uit de pomp. Hierna doe je eerst de nieuwe kogel in het gat, gevolgd door de veer met de kogelhouder. Hierna draai je de dop er weer terug op. Vergeet niet een drupje afdichtingmiddel op de schroefdraad van de dop te doen om olie zweten in de toekomst te voorkomen.
SCHONE STOEP
Dit klusje is een fluitje van een cent en door iedereen in een paar minuten te doen. Let wel even op bij de aanschaf van je kitje. Origineel gebruikt H-D maar één model veertje met kogel op alle modellen. Bij deze kitjes heeft men voor de optimale veer voor de verschillende modellen oliepompen gekozen. Onderstaan een overzicht:
Onderdeelnummer 710768 voor Ironhead Sportster 1957-1976. Onderdeelnummer 710769 voor Big Twin kopklepper 1936-1955 en Big Twin 1966-1980. Onderdeelnummer 710770 voor zijkleppers 750, 1200 en 1300 cc 1937-1973 en Panhead 1956-1965. Onderdeelnummer 710771 voor alle Big Twins 1981-1999.
Je ziet, de keuze is reuze! Voor een optimaal resultaat wel even het goede kitje voor jouw motor gebruiken en niet een setje gebruiken voor een ander model. Jij en je buurman houden voortaan een schone stoep en je bent ook nog eens een keer milieuvriendelijk bezig.
Fotografie: Ger Dijkshoorn
